Το όνομα Goldman Sachs υπήρξε κάποτε μια καλή αρχή για ανέκδοτα. Στη διάρκεια της Μεγάλης Ύφεσης, η τότε μικρή κοινοπραξία της Pine Street έγινε αντικείμενο εθνικού χλευασμού, εξαιτίας ενός σκανδάλου που αφορούσε την Goldman Sachs Trading Corporation, ένα επενδυτικό τραστ που τινάχτηκε στον αέρα στο κραχ του 1929.
Για χρόνια, ο κωμικός Eddie Cantor, που είχε χάσει 100.000 δολάρια και είχε μηνύσει την επιχείρηση, χρησιμοποιούσε την Goldman Sachs ως μόνιμο αστείο στις παραστάσεις του. Σε ένα από τα νούμερά του, ο Cantor εμφανιζόταν στη σκηνή με έναν βοηθό που προσπαθούσε να στύψει τον χυμό από ένα ξερό λεμόνι. «Ποιος είσαι;», τον ρωτούσε ο Cantor. «Είμαι επενδυτικός σύμβουλος της Goldman Sachs», απαντούσε ο βοηθός.
Αφότου ξέφυγε από τα νύχια του Cantor, η Goldman Sachs έχει προσπαθήσει να καλλιεργήσει την εικόνα όχι μόνο μιας διαπρεπούς εταιρείας της Wall Street, αλλά κι ενός προτύπου οικονομικής αρετής. Αλλά η υποτιθέμενη αγνή φήμη της Goldman ήταν πάντα ένα δικό της κατασκεύασμα.
Το 2010, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς μήνυσε την εταιρεία γιατί δεν γνωστοποίησε, ως όφειλε, τίτλους, εγγυημένους με ενυπόθηκα πάγια που η ίδια είχε κατασκευάσει και πουλούσε λίγο πριν σκάσει η φούσκα των ακινήτων. Αντί να αντικρούσει τις κατηγορίες, η Goldman έκλεισε την υπόθεση, πληρώνοντας 550 εκατ. δολάρια, το μεγαλύτερο πρόστιμο που έχει ποτέ καταβληθεί από εταιρεία στην ιστορία της Wall Street.
Η λεκτική λάσπη που έχει δεχτεί ξανά και ξανά -με πιο πρόσφατη επίθεση τα όσα γράφει στους «New York Times» στις 14 Μαρτίου ο Greg Smith, πρώην εκτελεστικός διευθυντής της Goldman- έχει ευαισθητοποιήσει, άραγε, την εταιρεία, ώστε να αντιδρά πιο άμεσα στην κριτική; Μέσα στην περιρρέουσα μυστικοπάθεια του πολυτελούς αρχηγείου της εταιρείας στο Μανχάταν, κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει. Το μόνο σίγουρο είναι ότι η επιχειρηματική πολιτική της Goldman «κορώνα χάνεις, γράμματα κερδίζω» δεν έχει αλλάξει τέσσερα χρόνια μετά τη μεγάλη κρίση.
Συντονισμένες κινήσεις
Το 2011, η El Paso, παραγωγός και μεταφορέας φυσικού αερίου, συμφώνησε, έχοντας προσλάβει ως σύμβουλο την Goldman, σε συγχώνευση 38 δισ. δολ. με την Kinder Morgan, εταιρεία διαχείρισης αγωγών και αποθήκευσης. Η Goldman ήλεγχε μερίδιο 19% και δύο θέσεις του διοικητικού συμβουλίου της Kinder. Ο διπλός ρόλος της Goldman ώθησε μια ομάδα μετόχων της El Paso να προσφύγει στην αρμόδια Αρχή για να μπλοκάρει τη συγχώνευση, φέρνοντας στο φως τη σχετική σύγκρουση συμφερόντων.
Η El Paso είχε προσλάβει έναν τραπεζίτη της Goldman Sachs να τη συμβουλέψει σχετικά με την απόσχιση της μονάδας εξερεύνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου. Τον Μάιο του 2011 η El Paso ανακοίνωσε το σχέδιο απόσχισης, που, αν ολοκληρωνόταν επιτυχώς, η Goldman θα λάμβανε προμήθεια 25 εκατ. δολ. Τον Αύγουστο του ίδιου έτους, η Kinder Morgan εκδήλωσε το ενδιαφέρον της για εξαγορά της El Paso, έναντι 25,50 δολ. ανά μετοχή, με απώτερο σκοπό να κρατήσει τη μονάδα διαχείρισης αγωγών και να πουλήσει τη μονάδα εξερεύνησης.
Ο ρόλος της Goldman Sachs ως διπλού πράκτορα ανάγκασε την El Paso να προσλάβει τη Morgan Stanley ως δεύτερο σύμβουλο. Η Goldman αρνήθηκε να τροποποιήσει τους όρους της συμφωνίας της με την El Paso, εμποδίζοντας τη Morgan Stanley να λάβει προμήθεια σε περίπτωση που γινόταν η απόσχιση, αλλά όχι η συγχώνευση με την Kinder. Η Morgan θα λάμβανε 35 εκατ. δολ. μόνο εάν η El Paso έδινε το «πράσινο φως» στο deal με την Kinder (η Goldman θα κέρδιζε 20 εκατ. δολ.). Εάν γινόταν το spin-off και όχι η συγχώνευση, τότε μόνο η Goldman θα έπαιρνε 25 εκατ. δολ. Είχε σιγουρέψει τη νίκη της, από όποια πλευρά κι αν έπεφτε το νόμισμα.
Τον Σεπτέμβριο του 2011, ο CEO της El Paso, Douglas Foshee, και ο συνιδρυτής της Kinder Morgan, Richard Kinder, «έδωσαν τα χέρια» με τίμημα εξαγοράς τα 26,87 δολ. ανά μετοχή - χαμηλότερο από αυτό που επιθυμούσαν οι μέτοχοι της El Paso. Η συμφωνία περιλάμβανε, μάλιστα, ρήτρα αθέτησης 650 εκατ. δολ. και ειδική πρόβλεψη που εμπόδιζε την El Paso να αναζητήσει καλύτερες προσφορές.
Μετά τη συμφωνία, ο Foshee ζήτησε την άδεια του Kinder να προχωρήσει σε εξαγορά της μονάδας εξερεύνησης. Αποδείχθηκε ότι ο Foshee ενδιαφερόταν να είναι αγοραστής της επίμαχης μονάδας της El Paso, όταν, ταυτόχρονα, είχε επιφορτιστεί με την εξασφάλιση του υψηλότερου δυνατού τιμήματος από τη θέση του πωλητή. Στις 24 Φεβρουαρίου, η διοίκηση της El Paso εξαγόρασε, από κοινού με τις Apollo Global Management και Riverstone Holdings, τη μονάδα εξερεύνησης έναντι 7,15 δισ. δολ.
Παρά τα αντικρουόμενα στοιχεία, το deal ολοκληρώθηκε με τις «ευλογίες» των μετόχων της El Paso στις 9 Μαρτίου. Η Goldman θα αμειφθεί με 20 εκατ. δολ. για τον συμβουλευτικό της ρόλο στη συγχώνευση, ενώ υποθετικά θα λάβει επιπλέον προμήθειες 25 εκατ. δολ. για τις συμβουλές της σχετικά με την πώληση της μονάδας εξερεύνησης. Η Morgan θα πάρει τη δική της προμήθεια, ενώ ο Foshee θα δει τον λογαριασμό του να αυξάνεται κατά 90 εκατ. δολάρια. Άρα, ποιος ζημιώθηκε;
Μια σύντομη απάντηση είναι οι μέτοχοι της El Paso, που δικαιούνταν να έχουν έναν CEO και έναν επενδυτικό σύμβουλο οι οποίοι θα ενεργούσαν με στόχο τη μεγιστοποίηση του οφέλους των επενδυτών και όχι του προσωπικού τους.
Τεράστιο κενό ηγεσίας
Στην επιστολή της παραίτησης του που δημοσίευσε, ο Greg Smith, καθηγητής και πρώην στέλεχος της Goldman, γράφει: «Κατάλαβα ότι είχε έρθει η ώρα να φύγω όταν συνειδητοποίησα ότι δεν μπορούσα, πλέον, να κοιτάξω τους φοιτητές μου στα μάτια και να τους πω πόσο σπουδαίο είναι το μέρος όπου εργάζομαι». Η εύρυθμη λειτουργία της Wall Street είναι τόσο σημαντική για την οικονομία, που δεν μπορεί να ανεχτεί τις πρακτικές της Goldman και άλλων τέτοιων επιχειρήσεων, ειδικά ύστερα από όσα έκανε ο αμερικανικός λαός για να τις διασώσει στις πιο σκοτεινές τους ώρες.
Υπάρχει ένα τεράστιο κενό ηγεσίας στις κορυφαίες θέσεις της Wall Street. Και είναι πολύ πιθανό ότι μόνο η συνεχής δημόσια διαπόμπευση θα αναγκάσει τους επικεφαλής των επιχειρήσεων αυτών να κάνουν τις απαιτούμενες εκείνες αλλαγές κουλτούρας. Χρειάζεται και πάλι ένας Eddie Cantor.
Πηγή: www.capital.gr
Posted in: ΔΙΕΘΝΗ
